Co to jest bazalt?

Bazalt jest to ciemna, zazwyczaj czarna magmowa skała wylewna o zawartości 45 - 52 % SiO2. Nazwa pochodzi od łac. basaltes = ciemny, twardy marmur. Typowa dla tej skały jest struktura afanitowa bądź porfirowa, natomiast tekstura zazwyczaj bezładna, zbita lub porowata.

Według Międzynarodowej Unii Nauk Geologicznych (IUGS) podstawowy, jasny składnik bazaltu to plagioklaz - przede wszystkim wapniowy (labrador - bytownit). Wśród głównych minerałów wymieniane są też pirokseny (augit, hipersten) oraz oliwiny. Często pojęcie bazaltu obejmuje również skały o pewnej zawartości nefelinu - bazalty foidonośne.

Ponieważ skład chemiczny, a także mineralny w obrębie grupy skał bazaltowych jest bardzo zróżnicowany, wyróżnia się kilka ich odmian. Zasadniczo bazalty klasyfikuje się przy pomocy tzw. tetraedru bazaltowego, zaproponowanego w 1962 roku przez Yodera i Tilleya (Rys.1). Klasyfikacja ta opiera się na składzie normatywnym - teoretycznym składzie mineralnym wyliczonym w oparciu o analizę chemiczną skały.

Rysunek 1. Tetraedr klasyfikacyjny bazaltów Yodera i Tilleya

Według niego wyróżniamy następujące rodzaje bazaltów:
- Bazalty alkaliczne o składzie: nefelin, klinopiroksen, plagioklaz i oliwin.
- Toleity oliwinowe o składzie: oliwin, plagioklaz, klinopiroksen i ortopiroksen.
- Toleity o składzie: klinopiroksen, ortopiroksen, plagioklaz i kwarc.