Rów Górnego Renu- największy ryft europejski

Na Dolnym Śląsku i ogólnie w całej waryscyjskiej Europie bazalty związane z inicjalnym ryftowaniem występują w: rowie Egeru (EG), rowie Dolnego Renu (LRG), rowie Górnego Renu (URG), rowie Bresse (BG), rowie Limagne (LG) i rowie Rodanu (RG) (Rys.7).

           Rysunek 7. Mapa ryftów europejskich
           (wg specialpapers.gsapubs.org)









Jednym z przykładów rowów kontynentalnych jest rów Górnego Renu. Struktura ta po raz pierwszy została opisana przez Elie de Beaumont w 1841 roku. Rozciąga się na przestrzeni 300 km od Bazylei do Frankfurtu. Kąt upadu większości uskoków wynosi 60 - 65 stopni, a uskoki na skrzydłach rowu mają charakter szuflowy oraz zapadają w kierunku osi rowu. Szerokość rowu wynosi około 36 km przy rozciągnięciu skorupy na poziomie około 5 km. Skorupa kontynentalna w tym miejscu jest cieńsza o 6 do 7 km w porównaniu do otoczenia. Tuż pod skorupą występują częściowo stopione skały płaszcza o relatywnie niskiej gęstości. Ta anomalia powoduje przeciskanie się magmy ku górze i powstanie wulkanizmu na tym terenie. Skrzydła rowu są wyniesione nad jego osiową część do 2 km. Rów Górnego Renu wypełniony jest kenozoicznymi osadami, będącymi produktami wietrzenia ramion rowu. Wzdłuż krawędzi rowu dominują gruboziarniste osady klastyczne (konglomeraty i niedojrzałe piaskowce). W części osiowej występują drobnoziarniste osady (np. mułowce) oraz wapienie, dolomity, margle i ewaporaty. Ramiona rowu wykształciły się w eocenie, co spowodowało zsypanie się gruboziarnistych klastyków do wnętrza rowu. W oligocenie nastąpiła transgresja morska na całej długości rowu. Transgresja mioceńska wystąpiła jedynie w części północnej rowu. Z tego okresu znane są najsłynniejsze wulkany takie jak Kaiserstuhl. Osady późnoplioceńskie (obserwowane tylko w północnej części) są pochodzenia fluwialnego. Dwa najbardziej znane wulkany rowu Górnego Renu to stratowulkan Kaiserstuhl i wulkan tarczowy Vogelsberg, powstałe w miocenie, kiedy skorupa kontynentalna była najcieńsza oraz osłabiona występowaniem rozległych uskoków. Gradient termiczny pod rowem jest bardzo wysoki, co tłumaczone jest występowaniem wybrzuszenia astenosfery oraz systemem uskoków, do których dostaje się woda podgrzewana następnie w głębszych częściach skorupy ziemskiej.